فهرست مطالب (۹ بخش)
خلاصه در یک نگاه
- پرامپت عکس خوب پنج عنصر دارد: سوژه، جزئیات و بافت، نور، لنز و زاویه، و سبک.
- توصیف عینی مثل «نور جانبی پنجره» جای صفتهایی مثل «زیبا» و «کیفیت 8K» را میگیرد.
- اصطلاحات عکاسی را انگلیسی بنویسید و متن روی تصویر را دقیقاً داخل گیومه بگذارید.
- برای ویرایش، هم تغییر را بگویید هم چیزهایی را که باید دست نخورد.
پرامپت عکس خوب پنج چیز را روشن میکند: سوژه، جزئیات و بافت، نور، لنز و زاویه، و سبک تصویر. مدلهای تصویرساز توصیف عینی مثل «نور جانبی پنجره» یا «لنز ۸۵ میلیمتری» را خیلی بهتر از صفتهای کلی مثل «خیلی زیبا» یا «کیفیت بالا» اجرا میکنند؛ هر بخشی را هم که ننویسید، مدل خودش با حدس پر میکند.
در این راهنما فرمول نوشتن پرامپت عکس، ۱۰ پرامپت آماده برای پرتره، محصول، فضای شهری و ویرایش عکس، و مدل مناسب هر کدام در ZarinGPT را میبینید. اصول این راهنما از راهنماهای رسمی پرامپتنویسی تصویر Google و OpenAI گرفته شده است.
فرمول نوشتن پرامپت عکس: ۵ عنصر کلیدی
Google در راهنمای رسمی Nano Banana Pro و OpenAI در راهنمای مدلهای GPT Image روی یک الگوی مشترک تأکید میکنند: سوژه، ترکیببندی، نور و دوربین، و سبک را جدا و مشخص بنویسید. اگر اینها را مرتب کنیم، به پنج عنصر میرسیم:
- سوژه: چه کسی یا چه چیزی، با سن، حالت چهره، پوشش و ژست مشخص.
- جزئیات و بافت: بافت پوست، جنس پارچه، متریال میز و دیوار؛ چیزهایی که عکس را واقعی نشان میدهند.
- نور: منبع و جهت نور؛ نور طبیعی عصر، نور جانبی پنجره یا سافتباکس استودیو.
- لنز و زاویه: نمای بسته یا باز، زاویهٔ دوربین و فاصلهٔ کانونی مثل ۳۵ یا ۸۵ میلیمتر.
- سبک: حس نهایی تصویر؛ عکاسی آنالوگ با دانهٔ فیلم، عکس مستند یا عکس تبلیغاتی تمیز.

یک نمونه که هر پنج عنصر را دارد:
- سوژه: زنی ۳۰ ساله با موی تیرهٔ بافته، لبخند ملایم، پالتوی پشمی کرم، نشسته کنار پنجره.
- جزئیات و بافت: پوست طبیعی با جزئیات ریز، بافت زبر پشم، چوب کهنهٔ میز.
- نور: نور طبیعی عصر از پنجره، از پهلو، با سایههای نرم.
- لنز و زاویه: لنز ۸۵ میلیمتری، عمق میدان کم، پسزمینهٔ محو.
- سبک: عکاسی آنالوگ، دانهٔ فیلم ظریف، حس گرم و آرام.
همین توصیف، وقتی برای مدل تصویرساز به انگلیسی نوشته شود، اینطور میشود:
پرترهٔ کنار پنجره با فرمول ۵ بخشی
Portrait of a 30-year-old woman with dark braided hair and a gentle smile, wearing a cream wool coat, sitting by a window. Natural skin with fine detail, coarse wool texture, old wooden table. Soft late-afternoon window light from the side, soft shadows. 85mm lens, shallow depth of field, blurred background. Analog film photography, subtle film grain, warm and calm mood. Photorealistic.
پرامپت و مدل در چت ZarinGPT آماده میشود؛ متن را بررسی کنید و ارسال بزنید.
از پرامپت ساده تا پرامپت ساختاریافته
بیشتر خروجیهای ناامیدکننده از پرامپتهای یکخطی میآیند. جدول زیر نشان میدهد هر سطح پرامپت چه چیزی را به حدس مدل میسپارد:
| سطح پرامپت | نمونه | چه چیزی به حدس مدل سپرده شده |
|---|---|---|
| ساده | مرد جوان در کافهٔ قدیمی | نور، زاویه، سبک، حالت چهره و حتی واقعی یا نقاشی بودن |
| توصیفی کلی | پرترهٔ خیلی جذاب از یک مرد با نور عالی و کیفیت 8K | «جذاب» و «عالی» معیار عینی ندارند؛ نور و لنز هنوز نامشخص است |
| ساختاریافته | پرترهٔ ۳۵ میلیمتری از مرد ۳۰ ساله در کافه، نور ملایم پنجره، بافت طبیعی پوست، فوکوس روی چشمها، سبک عکس مستند | تقریباً هیچ؛ هر پنج عنصر مشخص است |

کدام مدل ZarinGPT برای کدام عکس مناسب است؟
در ZarinGPT چهار مدل ساخت عکس در دسترس است. هر کدام در یک نوع کار قویتر است و انتخاب درست مدل، به اندازهٔ خود پرامپت در نتیجه اثر دارد. فهرست کامل را در صفحهٔ مدلهای ZarinGPT میبینید.
| مدل | سازنده | مناسب برای |
|---|---|---|
| Nano Banana 2.1 | ویرایش عکس با دستور متنی، و تصویر و استوری با متن فارسی خوانا | |
| Gemini 3 Pro Image | تصویرهای پرجزئیات و صحنههای پیچیده | |
| GPT-5.4 Image 2 | OpenAI | پوستر و تصویری که باید دقیقاً طبق توضیح شما ساخته شود |
| Gemini 3.1 Flash Image | ساخت سریع تصویر برای ایدهٔ اولیه و چند نمونهٔ متفاوت |
اگر هنوز مطمئن نیستید، اول با Gemini 3.1 Flash Image چند نسخهٔ سریع بگیرید و بعد پرامپت نهایی را روی مدل دقیقتر اجرا کنید.
پرامپتهای چت جی پی تی برای عکس
مدل GPT-5.4 Image 2 از OpenAI وقتی پرامپت جزئیات زیادی دارد، به ترتیب و جزئیات آن وفادار میماند. راهنمای OpenAI توصیه میکند برای پرامپتهای پیچیده، صحنه، سوژه، جزئیات و محدودیتها را در بخشهای جدا بنویسید و اگر عکس واقعی میخواهید، صریحاً «photorealistic» یا «real photograph» بنویسید.
ترفند دیگر این است که ایدهٔ کوتاهتان را به یک مدل چت مثل GPT-6.1 Sol بدهید و بخواهید آن را با همین ۵ عنصر به یک پرامپت انگلیسی کامل تبدیل کند. اصول پرامپتنویسی متنی را در راهنمای چگونه از هوش مصنوعی سوال کنیم توضیح دادهایم.
پرامپت عکس خیابانی با حس فیلم
عکس خیابانی ۳۵ میلیمتری در تهران
A candid 35mm street photograph of a stylish 28-year-old person walking in downtown Tehran, golden hour warm sunlight, natural shadows, soft cinematic tones, realistic skin pores, shot on Kodak Portra 400 film. Photorealistic.
پرامپت و مدل در چت ZarinGPT آماده میشود؛ متن را بررسی کنید و ارسال بزنید.
پرامپت عکس پرترهٔ تبلیغاتی در محیط کار
پرترهٔ تبلیغاتی کارآفرین در دفتر
Commercial close-up portrait of an entrepreneur in a modern office, clean studio softbox lighting, shallow depth of field, sharp focus on the eyes, authentic business casual style. Photorealistic, no text.
پرامپت و مدل در چت ZarinGPT آماده میشود؛ متن را بررسی کنید و ارسال بزنید.
پرامپت نانو بنانا برای پرتره و ویرایش عکس
Nano Banana نام خانوادهٔ مدلهای تصویر Gemini است. در ZarinGPT، مدل Nano Banana 2.1 برای ویرایش عکس با دستور متنی و تصویرهایی با متن فارسی خوانا پیشنهاد شده است. برای پرتره واقعی، از صفتهایی مثل «بینقص» یا «زیبا» دوری کنید؛ این کلمهها معمولاً پوست را صاف و پلاستیکی میکنند. به جایش بافت و نور را توصیف کنید. فهرست کامل مدلهای تصویر و کاربرد هر کدام را در صفحهٔ ساخت عکس با هوش مصنوعی میبینید.
پرامپت پرترهٔ مستند بدون روتوش
پرترهٔ مستند صنعتگر سالخورده
Close-up documentary portrait of an elderly craftsman, deep wrinkles, honest gaze, soft side lighting from a window, shallow depth of field, 85mm lens look, realistic skin texture, neutral color grade. Real photograph, no retouching.
پرامپت و مدل در چت ZarinGPT آماده میشود؛ متن را بررسی کنید و ارسال بزنید.
پرامپت پرترهٔ کاری در نور روز
معمار در حال بررسی نقشه
Medium shot of a female architect reviewing blueprints at a sunlit wooden desk, soft natural shadows, daylight through a glass window, highly detailed fabric textures, 50mm lens photography, subtle film grain. Photorealistic.
پرامپت و مدل در چت ZarinGPT آماده میشود؛ متن را بررسی کنید و ارسال بزنید.
پرامپت ویرایش عکس با حفظ چهره
برای ویرایش، عکس را پیوست کنید و هم بگویید چه چیزی عوض شود، هم چه چیزهایی دست نخورد. راهنمای OpenAI همین را توصیه میکند: تغییر را مشخص کنید و چیزهایی را که باید حفظ شود، یکییکی نام ببرید.
عوض کردن پسزمینه با حفظ چهره
Use the attached photo. Replace only the background with a softly blurred city park in autumn, warm late-afternoon light. Keep the person's face, hairstyle, clothing, pose and skin tone exactly the same. Match the lighting on the person to the new background. No text, no extra people.
پرامپت و مدل در چت ZarinGPT آماده میشود؛ متن را بررسی کنید و ارسال بزنید.
پرامپت تصویر با متن فارسی
متن داخل تصویر را دقیقاً داخل گیومه بنویسید و جا و شکلش را هم بگویید. Google یادآوری میکند متنهای ریز و املای کلمهها ممکن است کامل نباشند؛ پس خروجی را قبل از استفاده بخوانید.
استوری کافه با متن فارسی
Vertical 9:16 Instagram story for a small coffee shop. A latte with latte art on a marble table, morning window light, warm brown and cream palette. At the top, large clean Persian text exactly: "قهوهٔ امروز". Keep the text sharp and correctly spelled. No other text.
پرامپت و مدل در چت ZarinGPT آماده میشود؛ متن را بررسی کنید و ارسال بزنید.
پرامپت جمینی برای عکس: نور و فضاسازی
Google مدل Gemini 3 Pro Image را با نام Nano Banana Pro هم معرفی کرده است. در ZarinGPT این مدل برای صحنههای پرجزئیات و پیچیده پیشنهاد شده است؛ یعنی جایی که چند منبع نور، بازتاب و عمق صحنه با هم دیده میشوند. Google در راهنمایش توصیه میکند مثل یک فیلمبردار، عمق میدان، نور و رنگبندی را مشخص کنید.
پرامپت خیابان بارانی در غروب
خیابان بارانی شهر در غروب
Cinematic wide shot of a rainy street in a modern city at twilight, wet asphalt reflections, glowing neon sign accents, light volumetric fog, blue hour lighting, 24mm wide-angle lens, crisp reflections. Photorealistic, no readable text on signs.
پرامپت و مدل در چت ZarinGPT آماده میشود؛ متن را بررسی کنید و ارسال بزنید.
پرامپت عکس تبلیغاتی محصول
عکس محصول گلدان سرامیکی
Product photography of a minimalist ceramic vase on a raw concrete surface, sharp morning sunlight, strong dramatic shadow play, warm beige palette, macro lens detail on the glaze texture. Photorealistic, no text, no logo.
پرامپت و مدل در چت ZarinGPT آماده میشود؛ متن را بررسی کنید و ارسال بزنید.
پرامپت عکس پرتره در فضای باز
مسافر کنار خودروی قدیمی در جادهٔ بیابانی
Full body portrait of a young traveler standing beside an old vintage car on a dusty desert road, midday harsh sun, dust particles in the air, 35mm film aesthetic. Photorealistic.
پرامپت و مدل در چت ZarinGPT آماده میشود؛ متن را بررسی کنید و ارسال بزنید.
جدول زیر لنز و نور رایج برای چند سبک عکاسی را نشان میدهد. این اعداد از عرف عکاسیاند و در پرامپت، به مدل میگویند تصویر چه ظاهری داشته باشد:
| سبک عکاسی | لنز و زاویه | نور | کاربرد |
|---|---|---|---|
| پرترهٔ استودیویی | ۸۵ میلیمتری، نمای بسته | سافتباکس با زاویهٔ ۴۵ درجه | عکس پرسنلی، پروفایل کاری، برند شخصی |
| عکاسی محصول | ۱۰۰ میلیمتری ماکرو | نور پنجره با رفلکتور | فروشگاه اینترنتی و تبلیغ کالا |
| معماری و دکوراسیون | ۲۴ میلیمتری واید | نور محیطی متعادل با کنتراست ملایم | کاتالوگ معماری و طراحی داخلی |
| خیابانی و مستند | ۳۵ میلیمتری | نور طبیعی روز یا غروب | عکس روایی و شبکههای اجتماعی |
خطاهای رایج در نوشتن پرامپت عکس و روش اصلاح
بیشتر اشکالهای تصویر خروجی، از چند اشتباه تکراری در پرامپت میآیند:
| اشکال در تصویر | علت در پرامپت | اصلاح |
|---|---|---|
| دستهای تار یا بدشکل | جای دستها و ژست مشخص نشده | دستها را در جیب، روی میز یا در حال گرفتن یک شیء مشخص توصیف کنید |
| پوست مصنوعی و بیش از حد صاف | صفتهایی مثل «زیبا» و «پوست بینقص» | عبارتهایی مثل natural skin texture و subtle skin pores اضافه کنید |
| شلوغی و اجزای اضافه در کادر | توصیف پراکنده و متناقض | یک سوژهٔ اصلی تعیین کنید و با عمق میدان کم، پسزمینه را محو کنید |
| متن غلط یا کلمههای اضافه روی تصویر | متن داخل گیومه نیامده یا «بدون متن» گفته نشده | متن دقیق را در گیومه بنویسید یا no text اضافه کنید |
| تغییر چهره بعد از ویرایش | چیزهایی که باید حفظ شود گفته نشده | بنویسید چهره، مو، لباس و ژست دقیقاً همان بماند |

اگر یک عکس را چند بار ویرایش میکنید، OpenAI توصیه میکند هر بار فقط یک چیز را عوض کنید و محدودیتها را در هر پیام دوباره بنویسید؛ چون ویرایشهای پشتسرهم کمکم از تصویر اصلی فاصله میگیرند.
سؤالات متداول
پرامپت عکس را فارسی بنویسم یا انگلیسی؟
مدلهای جدید فارسی را هم میفهمند، اما اصطلاحات عکاسی مثل shallow depth of field یا soft window light در انگلیسی دقیقترند. توصیف را انگلیسی بنویسید و فقط متنی را که باید روی تصویر بیاید، به فارسی و داخل گیومه بگذارید.
نوشتن 8K یا 4K در پرامپت کیفیت عکس را بالا میبرد؟
نه به شکل قابلاعتماد. راهنمای OpenAI کیفیت را با تنظیمات خود مدل تعیین میکند، نه با کلمههایی مثل 8K، و Google هم وضوح خروجی را یک تنظیم جدا معرفی میکند. مشخص کردن نور، لنز و بافت اثر بیشتری از این کلمهها دارد.
چرا چهرهها در عکسهای دستهجمعی خراب میشوند؟
در نمای باز، چهرهها در تصویر کوچکاند و جزئیات کمتری میگیرند. تعداد افراد را کم کنید، نما را بستهتر انتخاب کنید یا جای هر نفر را در کادر مشخص بنویسید.
میتوانم فقط یک بخش از عکس را عوض کنم؟
بله. عکس را پیوست کنید و دقیق بنویسید کدام بخش عوض شود و چه چیزهایی بدون تغییر بماند؛ مثل پرامپت «عوض کردن پسزمینه با حفظ چهره» در همین راهنما. در ZarinGPT مدل Nano Banana 2.1 برای همین نوع ویرایش پیشنهاد شده است.
چطور سبک یک عکس را در عکسهای بعدی حفظ کنم؟
بخشهای نور، لنز، پالت رنگ و سبک را در همهٔ پرامپتها ثابت نگه دارید و فقط سوژه را عوض کنید. اگر عکس قبلی را هم پیوست کنید و بگویید «همین سبک و رنگبندی»، نتیجه یکدستتر میشود.
قدم بعدی
یکی از پرامپتهای بالا را انتخاب کنید، فقط سوژه را با ایدهٔ خودتان عوض کنید و روی مدل پیشنهادی اجرا کنید. برای ایدههای مناسبتی هم راهنمای ساخت عکس تولد با هوش مصنوعی را ببینید و اگر میخواهید عکس را به ویدیو تبدیل کنید، راهنمای Google Flow را بخوانید. همهٔ مدلهای تصویر با یک اشتراک در دسترساند؛ پلنهای ZarinGPT را ببینید.
پیشنویس این مطلب با کمک هوش مصنوعی آماده و توسط تحریریه ویرایش و فکتچک شد.
منابع
آخرین بررسی تحریریه: · اگر نسخهٔ مدلها یا قیمتها تغییر کرده باشد، در همین صفحه بهروز میشود.
چیزی که خواندی را با هوش مصنوعی امتحان کن
چت با مدلهای GPT، Claude، Gemini و DeepSeek، ساخت تصویر و ویدیو و تبدیل متن به صدا؛ همه در یک پنل فارسی.




